« ابن قتيبه » از لغويها و نحويهاى اواخر قرن سوم هجرى و از مردم دينور يا مرو است . [ ابن خلكان 3 / 42 ] مىنويسد : « ابن قتيبه » دانشمندى فاضل و مورد وثوق بود . در بغداد مىزيست و در آنجا از « ابن راهويه » و « ابو حاتم سيستانى » و هم طبقهء ايشان روايت مىكرده است و فرزندش « ابو جعفر احمد » متوفى 321 هجرى و « ابن درستويه » از وى روايت داشته‌اند . گويند كه پدرش مروزى است و خود او سال 213 هجرى در بغداد يا كوفه متولد شد . و مدتى هم داورى دينور را به عهده داشته و در اين رابطه به دينورى شهرت يافته است . « ابن قتيبه » تأليفات بسيارى دارد ؛ از جمله : كتاب « المعارف » ، « ادب الكاتب » ، « عيون الاخبار » و « الامامة و السياسة » كه اين كتاب در تاريخ خلافت و شروط آن است و بارها در مصر چاپ شده و چند نسخهء آن در كتابخانه‌هاى مصر و پاريس موجود است و « ابن قتيبه » تا هنگام وفات كتابهاى خود را تدريس و قرائت مىكرد . « ابن قتيبه » در نيمه رجب سال 276 هجرى به مرگ ناگهانى درگذشت و جريان مرگش آن بود كه در روزى كه فجأه كرد بىاختيار فرياد بلندى كشيد كه از دور شنيده شد ، سپس حالت اغما به وى دست داد و درگذشت . و به قولى ، آن روز هريسه خورده بود و حرارت شديدى به وى دست داد و فرياد بلندى كشيد و تا هنگام ظهر به حالت اغما بود ، سپس اضطرابى در وى بوجود آمد و به اين حال به سر مىبرد و تا هنگام سحر استغفار مىكرد تا اينكه وفات يافت . « مجمع الزوائد » تأليف « حافظ نور الدين على بن ابى بكر هيثمى » . اين كتاب بنا به تصميم مؤسس چاپخانه حسام الدين قدسى در سال 1352 هجرى در مصر به طبع رسيده است . « هيثمى » از علماى شافعى مذهب اوائل قرن هشتم هجرى است . « هيثمى » همواره به زهد و علم و عبادت و با علاقه به فنون حديث به سر مىبرد